 |
||
|
Zamość nazywa się bardzo często : Perłą Renesansu, Padwą Północy lub miastem arkad Odrodzenia. Założył go w 1580r. Zamoyski (1542-1065), kanclerz i hetman wielki koronny, wpływowy polityk i wybitny wódx, mecenas nauki i sztuki, zaliczany do najwybitniejszych umysłów w Polsce epoki Odrodzenia. Tworząc miasto-twierdzę, Zamoyski widział je jako centrum urządzanych w tym samym czasie dóbr które miały być dla niego podstawą politycznych wpływów w państwie, w perspektywie - wpływów i znaczenia rodu. Dla dóbr uzyskał status ordynacji. Odrynacja w chwili śmierci kanclerza zajmowała obszar 3,8 tys. km2, a liczyła 149 wsi i 6 miast. Przetrwała ona do II wojny światowej. Tener pod Zamość wyznaczył kanclerz na polach rodzinnej wsi Skokówka (istniał tam niewielki zameczek) , na ruchliwym szlaku handlowym w połowie drogi pomiędzy Lublinem i Lwowem. Umowa na zaprojektowanie miasta oraz nadzór nad jego budową została zawarta z Włochem z Padwy, Bernardem Morandem. Zaplanował on idealne miasto - twierdzę. Z góry została określona lokalizacja poszczególnych ważniejszych obiektów oraz ich zespołów. Wszystkie ulice stały się zamkniętnymi osiami widokowymi. Centralne miejsce na osi miasta przypadło rezydencji kanclerza jako władcy Zamościa i ordynacji. Wszystko było przemyślane: nawet ratusz nie został ulokowany tradycyjnie pośrodku Rynku Wielkiego., lecz nieco z boku, by nie stanowił konkurencji dla pałacu. Tak ogólnie miasto o powierchni ok. 24 ha, a obliczone na 3 tyś mieszkańców, zostało odwiedzione potężnymi fortyfikacjami, przez które do środka wprowadzały trzy bramy; Lubelska, Szczebrzeska i Lwowska. Obok fortyfikacji i głębokich fos dodatkową obronę zapewniały od zachodu i południa zabagnione rozlewiska rzek. PLany architekta z Padwy realizowano konsekwentnie. Powstało dzięki temu miasto oparte o jednolitą koncepcję, której zasadniczego układu nie naruszały przebudowy w wiekach następnych. Już w 11 lat od wydania przywileju lokacyjnego Zamość miał w śródmieściu 217 domów, a wkrótce potem stawiany był w rządzie najznaczniejszych miast europejskich. Osiedlali się tu liczni kupcy m.in. Ormianie, Grecy, Włosi, Niemcy, Szkoci, Żydzi. Rozkwitało życie handlowe, pojawiały się karawany kupiecki z najdalszych krajów. Jan Zamoyski dostrzegał potrzebę odpowiedniego kształcenia funkcjonariuszy państwa. Z myślą o tym stworzył projekt Akademi Zamojskiej: uczelni przeznaczonej dla młodzieży szlacheckiej przygotowującej się do służby państwowej. Ogranizację uczelni, która została zatwierdzona w 1594r. powierzył kanclerz wybitnemu humaniście i poecie, Szymonowi Szymonowiczowi. Zdołał on skupić grono znakomitych uczonych polskich i zagranicznych (Adam Burski, Tomasz Drenzer, Jan Niedźwiedzki-Ursinus, Tomasz Birkowski, Wiliam Bruce i innych). Powstała także w Zamościu drukarnia, która wydała wiele cennych dzieł. W dokumencie lokacjynym Zamościa z 10 kwietnia 1580r. pisał kanclerz: "Mając na względzie bezpieczeństwo i pożytek nie tylko mój i przyjaciół moich, ale całego sąsiedztwa oraz poddanych z sąsiednich wsi, postanowiłem zbudować miasto [...], które to miasto wałem i fosą wzmocnię kosztem moim". Miasto wielofunkcyjne i idealne, jakim miał być Zamość, musiało być przede wszystkim bezpieczne. 1517r. - Mikołaj i Feliks Zamoyscy nabyli od Jana Ostrowskiego osadę Skoków kę z zameczkiem wśród rozlewisk Łabuńki i Topornicy(pierwotnie zw. Wieprzcem) oraz okoliczne wsie; obecnie miejsce to z reliktami ziemnymi nazywa się Zamczyskiem.
|
Gości ogólnie: Twoje IP: Przeglądarka: 
Podoba mi się Jest ładny Są ładniejsze miasta 
Bezele-Program Najgorszy 
Call of Duty 
Brothers in Arms 
www.ezamosc.tk |
